Toponimia de Cedeira

 

CEDEIRA (San Andrés): O seu significado é pouco claro. Hoxe podería ser un “viveiro de peces”, unha “cetárea”, ou un derivado de “cedo”. Tamén podería relacionarse con “cerdeira” pero a desaparición do “r” sería difícil de explicar.

 

 

 

Barrios

 

  • A Aldea: Aldea pode ser desde un pobo pequeno ata unha sóa casa.

  • O Cruceiro: Do latinismo tardío cruzarius.

  • A Eira Pedriña: Eira pode ter os significados de “espacio libre de edificacións”, “lugar para trillar”, “patio”, “espacio entre casas” ou “cruce de camiños”. Pedriña, “pedra ou rocha pequena”.

  • A Formiga: Si ben é o nome dun insecto, no referente ó lugar pode ter un significado distinto.

  • Fortóns: Podería ter relación co adxectivo forte (con forza) ou co sustantivo forte (fortificación).

  • A Portela: A forma port-ella é un diminutivo latino de porto. Pola súa situación e historia podería referirse ao pequeno porto de mar.

  • Rande: Pode ter a súa orixe no preindoeuropeo r-a/o (rascar, raspar). Discribiría un lugar elevado erosionado.

 

 

 

Toponimia menor

 

Albarrondo

 

Aldea (de Abaixo e de Arriba) (Aldea)

 

Areal (Fortóns)

 

Barrondas

 

Besada (Fortóns)

 

Bouza Longa

 

Canabal (Vilavella/Cedeira): Lugar. Enorme propiedade privada que foi menguando co paso do tempo coa venda de pequenas parcelas. A entrada que ten preto do casco urbán de Redondela era coñecido como “Portal Chinchillo”.

 

Canceleira: Lugar.

 

Carballeira: Lugar/Bosque.

 

Carballiño

 

Cardosas, as: Coincide co camiño que ten continuación no rueiro de Redondela.

 

Cascona

 

Castanal

 

Cavada Vella

 

Chans, as

 

Chozas, as

 

Cerdeiras

 

Concheira, a

 

Corredor, o: Lugar onde se construiu o Pazo de Torrecedeira.

 

Cotarel

 

Cotarelo De Abaixo e De Arriba

 

Coto Do Coello

 

Coto do Corno, o

 

Covelo

 

Cristas, as

 

Cruz, a

 

Eira

 

Eirado

 

Florida (Rabadeira)

 

Iglesia

 

Lagos, os

 

Lameiriño (Aldea): Lugar

 

Lugar de Arriba

 

Millaras

 

Monte de Machaquito: Alcume de Manuel Leirós, casado coa herdeira de terreos neste monte.

 

Meixide

 

Minada, a

 

Moscalleira, a

 

Negueiride

 

Outeiriño

 

Outiz de Abaixo => Outide

 

Outiz de Arriba => Outide de Arriba

 

Parrendas

 

Pereiriña

 

Portela, a

 

Portela de Abaixo, a

 

Poza da Lagoa, a

 

Quintán: Lugar.

 

Rabadeira, a: Lugar.

 

Raíña, a

 

Regadas de Arriba

 

Regadas de Abaixo

 

Reporón

 

Sobreiro, o

 

Volta da Rata

 

Xeringa, a

 

 

 

 

Eidos-Leiras

 

Abadesa (Cruceiro)

 

Arxal

 

Batullo (A Portela)

 

Bouza Longa

 

Cairo, el

 

Campo de Ventura (Aldea)

 

Campos, os (Fortóns)

 

Chan da Pedreira

 

Chicharra, a

 

Eido vello (Aldea): No muro de peche hai unha cruz.

 

Faneco, o

 

Fonte da cal (A Portela)

 

Gándara, a de: Pertencía á familia Gándara.

 

Longra, a (Aldea)-hoxe camiño

 

Macarela (Cruceiro)

 

Meu Lar: Dividida pola metade pola estrada Redondela-Vigo. Antes de ser dividida en parcelas, foi propiedade do matrimonio formado por Enrique Lorenzo, empresario naval vigués, e María Feijoo Alfaya, dona do Pazo de Pousadouro, en Reboreda.

 

Monterraso

 

Pedreira do Medio

 

Pelames, os (A Rabadeira)

 

Peroxa, a

 

Porto Cedeira (A Portela)

 

Sangra (Cruceiro)

 

 

 

Ríos e Regatos

 

Rego das Cabras

 

Río da Bellota (A Portela): Regato da fonte de mesmo nome.

 

Río da Plateira (A Portela): Regato que desemboca en Portacedeira.

 

Río Maior: Desemboca na praia de Rande.

 

Río Seco: Regato que tan só leva auga no inverno.

 

 

 

 

Toponimia da Costa

 

Bandariz

 

Bébedos, a dos

 

Cabanas, Praia de

 

Cantino

 

Canguelos, os

 

Carballiño, o: Devesa na beiramar que da nome á franxa costeira.

 

Castiñeira, Punta

 

Cocho, Praia do: Desapareceu coa construcción da estrada que une Redondela con A Portela. No lugar construiuse unha fábrica chamada “A Fedora” polo mal cheiro que botaba.

 

Cotarelo de Abaixo

 

Coviñas, as

 

Fontáns

 

Formiga, Praia da

 

Fulenca, Praia da: Só na baixa mar.

 

Moimenta: Lugar da Portela onde, trala Batalla de Rande, desembarcaron 600 homes entre ingleses, holandeses e imperiales para dirixirse a saquear Redondela.

 

Pedras do Mermeleiro, na Veigha da Vila, preto do peirao da Portela. A carón delas está a Pedra da Marola, máis grande.

 

Pericoto: Rocha ou con situada no medio da Praia de Porta Cedeira.

 

Pías ou da Regasenda ou Recasenda, Punta das

 

Portela, Porto e Punta da

 

Porto Cedeira, Praia de: Pasando a Portela cara a Rande. Hoxe en día carece de area.

 

Rande, Estreito/Punta e Praia de

 

Rebousa, a

 

Regasenda: O lugar dalle nome á ribeira.

 

Río das Barcas (Rego das Barcas)

 

Socorro, Punta do: Antigamente existía alí a capela de Nuestra Señora del Socorro.

 

Soutelo, Punta de: Chamada así pola presencia de castiñeiros. Nela atópase unha antiga fábrica que fora nun principio salgadoira e logo conserveira (“a fábrica de Mañas”)

 

Veigha da Vila

 

 

 

NOTA: En Portacedeira hai dous barcos afundidos: a Ghabarra, de madeira, e o Texaco, de metal, a carón deste último está o Cantil, depresión do terreo baixo o mar. Os vellos dicían que era un volcán que viña do monte de Cedeira.

 

 

 

Rueiro (2018)

 

Albarrén, Cño. de (Fortóns)

 

Albarronda, Cño. do

 

Alvedosa, Av. do

 

Arango, Cño. de

 

Artilleira, Cño. da

 

Arxal, Cño. do

 

Baixada á Estación, Cño. da

 

Baixada a Vieira, Cño.

 

Baixada ao Peirao, Cño.

 

Baladiña, Cño. da

 

Bouto, Cño. do

 

Cabanas, Estrada

 

Cabadiña, Cño. da (Fortóns)

 

Cairo, Cño. do

 

Calella, Cño. da

 

Campo de Cedeira, Cño.

 

Can Branco, Cño.

 

Cana da Vila, Cño.

 

Canabal, Cño. do

 

Cano, Cño. do

 

Carballeira, Cño. da

 

Cardosas, Cño. das

 

Casetas, Cño. das

 

Cedeira, Estrada de

 

Chicharra, Cño. da

 

Condesa de Torrecedeira, Cño.

 

Cotarelo, Cño.

 

Coto do Coello, Cño.

 

Coto da Raposa, Cño.

 

Coto da Rata, Cño.

 

Coutadas, Cño. das

 

Cribeiro, Cño. de

 

Cristo, Cño. do

 

Cruceiro, Estrada do

 

Devesa, Cño. da

 

Eido de Bras, Cño.

 

Eido Dereitiño, Cño. do (Eirapedriña)

 

Eira de Benita, Cño. (Fortóns)

 

Eira Pedriña, Cño.

 

Eirado, Cño. do (Fortóns)

 

Estación, Av. da

 

Fenteira, Cño. da

 

Fonte do Cocho, Cño. (Eirapedriña)

 

Fonte da Lama, Cño. da (Fortóns)

 

Formiga, Cño. da

 

Fortóns, Cño. de

 

Fortóns, Estrada de

 

Grilas, Cño. das

 

Guisas, Cño. das

 

Lanzós, Cño. de

 

Leira, Cño. da

 

Monterraso, Cño. do

 

Moscalleira, Cño. da

 

Muradas, Cño. das

 

Negueiride, Cño. de

 

Outide, Cño. de

 

Pereiras, Cño. das

 

Pereiriña, Cño. da

 

Porto de Cedeira, Cño. de

 

Portela, Cño. da

 

Pousiño, Cño. do

 

Poza do Carallás, Cño.

 

Praia de Rande, Cño.

 

Punta do Socorro, Cño.

 

Quintán, Cño. de

 

Rande, Estrada de

 

Rabadeira, R. da

 

Regueiras, Cño. das

 

Regueiro, Cño. do

 

Río Maior, Cño. do

 

Salgueiro, Cño. do

 

Salgueiros, Cño. dos

 

San Pote, Cño. de (Eirapedriña)

 

Silveira, Cño. da

 

Soutelo, Cño. de

 

Vello, Cño.

 

 

Toponimia histórica

 

(O ano refírese á data do documento no que o atopo)

 

Albaren (heredad)=> 1697

 

Aldea => (1562) (1697) (1850)

 

Ameal (Campo do) => (1697)

 

Ameixeiro (1562) => campo das Ameixeiras (1697) Prado Ameixeiro (1697)

 

Amieiro ou Ameeiro (veigas do/campo do) => (1697) Prado do Ameeyro (Campo do )=> (1752).

 

Area de Rande => (1586-1697-1752)

 

Aparicio (campo do) => (1697-1749)

 

Ballota (cocho da) => (1697)

 

Barreiras (heredades das) => 1697

 

Barreiras (cocho das) => (1697),

 

Barronda (lugar da) => (1562)

 

Berbirexeira (campo de) => (1697),

 

Bocas (heredad das) => "antes de ahora se llamaba de Canabal de abaixo" (1697)

 

Bocas (pozas das) => (1697)

 

Bouza Longa => 1697

 

Bouzas (Veiga das) => (1562)

 

Brandaris => (1697)

 

Buraquiño (lugar del) => (1697)

 

Buscal (veigas do) => (1562-1697), heredad de Buscal => (1697-1749)

 

Cabo de Casa (cocho de ) => (1697)

 

Camino Blanco => (1697)

 

Camino Real => (1697)

 

Camino Viejo => (1697),

 

Campo (lugar do) => (1697)

 

Campo de los herederos de Gabriel Mariño => (1697),

 

Caramuxo (heredad de) => (1697)

 

Carballas, as (cavada) => (1697)

 

Carbón Queimado (heredad y monte de) => (1697).

 

Carneiro de los de Covelo, o => (1697)

 

Carreiro dos Bolos => (1933)

 

Casal de Abajo (heredad de) => (1697)

 

Casal de Sancho (heredad de) => 1697

 

Casal de Riva (heredad) => "está a monte" (1697)

 

A Cavada => (1697),

 

Cavadavella (Casal de) => Por outro nome Fuente de Ríoseco (1562). Cavada Vella (1697). A Cabada da Vella (S. XIX)

 

Cedeira (Lugar de) => 1697. Cedeira (Heredad de) => (1699-1799)

 

Chans de Pera do Coto => (1562)

 

Comareiro =>> (1697)

 

Consello (marco do) => donde hoy se hace el de la montería (1697)

 

Corredor, el => (1749)

 

Cortiña do Larangeiro (1581)

 

Cotarel (lugar de) => (1749)

 

Coto de Cabreiro => En Rande, herdades da Iglesia do Boutrotal (1562)

 

Coutada de Brandaris => (1562)

 

Couto (Veiga do)=> (1562) (1697)

 

A cova do ouro do Outide => (1586-1697). Cueva do Ouro => (1752)

 

Cruceiro => (1697)

 

Cruz da laxe de Pinede => (1586) (1752)

 

Cobelo (lugar do) => (1697). Covelo (lugar do) => (1752)

 

Curral (lugar do) => antes lugar dos Cabaleiros (1697)

 

Curral Grande => (1749)

 

Curugeira (heredad da) => (1697)

 

Detrás do Lagar (viña) => (1749)

 

Detrás do Monte (camino de) => (1697)

 

Detrás del Río (Casal ou lugar) => (1562-1697)

 

Devesa (heredad da) => (1697)

 

Doña Theresa (Veiga de) => (1697)

 

Eira Pedriña de Vaixo (lugar de) => (1698)

 

Emerxerxas (Herdades das) => (1581)

 

Ferrán (heredad de) => 1697

 

Fonte da Ballota => antes nomeada Fonte da Estrada (1697)

 

Fonte dos Ballotes => (1697)

 

Fonte do Canabal => (1586)-(1697)-(1752)

 

Fonte de Cascoña => (1586)-(1697)-(1752)

 

Fonte do Castro => (1586), fuente del Castro => (1752)

 

Fonte do Cebreiro => alias da Raíña (1697)

 

Fonte do Chan => (1749)

 

Fonte do Echo => detrás de Eira Pedriña (1698)

 

Fonte Ladesó => (1697)

 

Fonte de Lameiro (lugar de) => (1697)

 

Fonte do Lameiriño (lugar de) => por outro nome do Outeiro da Raíña (1697). Fonte da Raíña => (1749)

 

Fonte dos Lagos => (1697)

 

Fonte de Mouro => (1752)

 

As tres fontes de Penide => (1586) (1752)

 

Fonte da Pereiriña => (1749)

 

Fonte de Quintán => (1697)

 

Fonte do Rial => (1586)

 

Fonte de Riande=> (1586), (1752)

 

Fonte de Ríoseco => Por outro nome Casal de Cavada Vella. (1562)

 

Fonte e lago do Salgueiro do Sapo => (1697)

 

Fonte do Vucedo => (1586) ou Fonte de Fernán Mallo que hoxe chaman do Cano (1697-1749) e por outro nome Fonte da Cal => (1697). Fonte de Fernán Mallo (1752)

 

Fontelas (Herdade de) => (1562). Heredad de Fontenla antes chamada da Miranda (1697)

 

Formiga (lugar de couto) => (1697),

 

Fortóns => (1562), lugar de Fortóns => (1697),

 

Fortóns de Abaixo (lugar y casal de) => (1697),

 

Fortóns de Arriba => (1697)

 

Foxón (heredad de/coto de) => (1697)

 

García Prego (lugar de) => 1697

 

Gorras (Cocho de) => (1699-1799)

 

Iglesario (lugar do) => (1562-1697)

 

Socorro (Ínsula do) => (1697). Veiga do Socorro (1834)

 

Juan Alonso de Coira (lugar de) => (1697),

 

Laguna de los Ollera => (1752)

 

Lagoa de Xidreiro => (1562) Lagoa dos seus Leiros (Lagoa de Zedreiros) (1586). Lagoa de Judreiros que hoy llaman Marco da Lagoa (1697). Lagoa de Solleiro, limita Trasmañó-Cedeira (1752)

 

Lama (campo da) => (1697)

 

Lameiriño (lugar do) => (1749)

 

Lavego, Heredad do => (1562-1697-1749)

 

Laxes, as => (1749)

 

Leira da Maceira (heredad da) => 1697

 

Longra (quingostra da/heredad e campo da) => (1697). Longra (lugar da) => (1752)

 

Loba (Campo da) => (1697-1752)

 

Maceira (Veiga da) => (1562-1697). Maceira (Heredad de) => (1699-1799)

 

Maseira (leira da ) => (1697). "Heredad da Maseira atrás das Cuturas" (1697),

 

D. Melchior Sánchez Braadarís (lugar de) => (1697),

 

Meixide (heredad de/cocho de) => (1697)

 

Migueira => (1697)

 

Moimenta (heredad de) => (1537-1562). Heredad de Muymenta (1697), Muimentan (1697) Moymenta (1750)

 

Molino (Cocho del) => (1562). Campo da Veiga de Arriba que llamaban Campo do Muíño (1697). Campo de Muíños por outro nome da Ponte da Lama => (1697)

 

Molinos da Maceira => "Do dominio do Duque de Soutomaior". => (1562)

 

Molino de Maria González de Ovello => (1586)

 

Molinos de Ponte da Lama (1697)

 

Monte Raso => (1697). Monterraso (1749)

 

Muro Longo (Campo do) => (1697 e 1752)

 

Naranxal (huerta do) => (1697)

 

Nogueira (campo da) => por outro nome Nogueiride (1697).

 

Obreira (Campo da/quingostra da) => (1697)

 

Outeiro (viñas do/heredad do) => (1697)

 

Outeiro de Tamaño (viña do) => 1697

 

Outeiriño (cocho de) => por outro nome de Quintán (1697),

 

Outeiriño (lugar de) => (1581-1697)

 

Outide (Campo de) => (1562-1697)

 

Padrón de Frian (ou Campo de Vasco González) => (1586-1752) Padrón de Frean que hoxe falta (1697)

 

Pedra do Coto (veigas da) => (1697)

 

Pedreira (heredad da) => (1697)

 

Pedro Ricón (lugar de) => (1697)

 

Penide => (1562)

 

Pinide (a Cruz de) => limita Trasmañó-Cabeiro-Cedeira (1752)

 

Pereiras (Veiga das) => (1562-1697),

 

Piedra Longa => (1749)

 

Ponte da Lama (Veiga da) (1562) => Heredad da Ponte da Lama (1699-1799)

 

A porta de Juan de Galicia => (1586)

 

Portacedeira => 1697

 

Portela (vila da) => (1587-1697),

 

Porto de Zedeira (as veigas do) => (1697). Tamén aparece Cochos de Porto Acedeira (1699-1799).

 

Porto das Perón => (1586)

 

Poza da Raíña => (1697)

 

Quebreiro (Cocho do) => (1562)

 

Quinta do Cupo (coutada) => en Outide (S. XIX)

 

Quintán (lugar de)=> (1697)

 

Rabadeira => (1586). Ravadeyra (marco) => (1697-1752)

 

Rabadeira de Abaixo => (1697)

 

Rabadeira de Arriba (de Riva) => (1697)

 

Rabela (Veiga da) => 1697

 

Rañada (lugares da) => (1562), a Rañada (na Vega da Rañada) => (1586)

 

Rañada (heredad da) => "por outro nome Campo da Mal Farta" (1697)

 

Rañada (marco da) => (1697-1752)

 

Rega das Carballas => (1697)

 

Regadas (heredad das/campo das) => "Que tiene agua" (1697),

 

Rego do Abade => (1697)

 

Rendín da Obreira => (1697)

 

Rande ou Riande (lugar de) => (1697)

 

Rande (Cruz de)=> limita Trasmañó-Cedeira (1752).

 

Riande pequeño (lugar de) => (1697) Tamén chamado Baladiña (heredad da) => (1697)

 

Río Ameixeiro => (1697)

 

Río de Barcar => (1697)

 

Río do Caramuxo => 1697

 

Río do Castro => (1562) (1586)

 

Río que ven de Esteiro de Negrelos (1562)

 

Río de Lamas => (1586) Río da Lama (1697) ríos das Lamas (1752)

 

Río Maior => (1586) (1752). Río de Rande que llaman Río Maior (1697)

 

Río mayor de abajo => (1752)

 

Río da Maseira => (1697). río da Mazeyra => (1752) (1850)

 

Río dos Peróns => (1586) Río do Porto as Peróns (1697) Río del Puerto dos Perones (1752)

 

Río da Ponte da Lama => (1752)

 

Río de Portóns => (1697)

 

Ríoseco (monte aberto de) => (1562)

 

Río Seco de Arriba => (1749)

 

Rufre (heredad del)=> (1699-1799)

 

San Pote (campo de) => (1697-1749)

 

Sistro (heredad e veiga do) => 1697

 

Sobreira (heredad da) => antes chamada de Sobreirido (1697)

 

Sobreiros de Abajo (cocho y dehesa de ) => (1697)

 

Sobreiro (viña y tarrastal de) => (1697)

 

Súa Levada (Heredad de) => "na Rañada" (1697),

 

Subolo (Veiga de) => (1697). Suo balo (Heredad de) => (1699-1799)

 

Suobalo da Maceira (Heredad de) =>(1699-1799)

 

Terra Feita (heredad de) => (1697),

 

Tole del Agua, da (cavada) => (1697)

 

Vila (herdade da) (A Portela) => (S. XIX)

 

Viña Nova (1562)

 

Viña Vella (1562)

 

Vitoria de Macarelos (viña y dehesa de) => (1697),

 

 

 

 

 

 

 

BIBLIOGRAFÍA

 

Guía didáctica para escolares: Nº5. Aproximación á toponimia do Concello de Redondela. Álvaro Iriarte Sanromán

 

Os Nomes da Ría de Vigo II. Gerardo Sacau Rodríguez. Instituto de Estudios Vigueses (Fundación Provigo).2000.

 

Catastro de Ensenada de Cedeira e Trasmañó

 

Memorial cobrador de rentas do Convento de Vilavella (1699-1779)

 

Diccionario Madoz (1850)

 

Fondo CastoSampedro-MuseoPontevedra

 

Sede do Catastro: https://www1.sedecatastro.gob.es/Cartografia/mapa.aspx

 

Arquivo J. Migueles. Documentos S. XIX.

 

USC>Clero>Mitra1758> Mayordomía de Redondela

 

Galiciana => El Pueblo Gallego

 

Verba, Números 17-18  Escrito por Universidad de Santiago de Compostela

 

Aportacións Orais

 

 

Texto: J. Migueles

Actualizado: 17-11-18

Escribir comentario

Comentarios: 0